اين يك سؤال عام است كه چرا ايران پس از آزادى خرمشهر و ايجاد شرايط مناسب براى صلح، باز هم به جنگ ادامه داد و وارد خاك عراق شد؟

يك اشكالى در اين سؤال هست و آن اين كه اگر صلح را مجموعه اى از آتش بس، نحوه و شرايط آن، عقب نشينى و نحوه و شرايط آن، تعيين متجاوز، تأمين خسارت هاى وارده و بدانيم، بايد گفت كه در آن زمان هيچ گونه پيشنهاد صلحى ارائه نشد و شوراى امنيت و ديگران تنها آتش بس را توصيه مى كردند در آن زمان طرحى كه متضمن صلح واقعى باشد و مثلا شناسايى متجاوز و پرداخت غرامت را نيز شامل شود وجود نداشت و پيشنهادهاى ارائه شده تنها در حد آتش بس و مذاكره طرفين بود كه اين امر با توجه به پشتيبانى بين المللى از عراق هيچ گاه نمى توانست شرايط ايران را براى يك صلح شرافت مندانه تحقق بخشد. به اين ترتيب ايران دلايل منطقى و عقلانى براى ادامه جنگ داشت. اين دلايل عبارت بودند از:

الف- شرايط ايران براى صلح عبارت بودند از: شناسايى و تنبيه متجاوز و پرداخت غرامت از سوى عراق كه اين شرايط مورد قبول رژيم عراق و سازمان هاى بين المللى نبود.

ب- مرزهاى ايران تأمين نداشت. نقاطى در شلمچه، طلائيه و طول مرز از فكه تا قصرشيرين در اشغال عراق بود. شهرهاى سومار، نفت شهر و مهران عملا در اشغال دشمن بود. امكان آزادسازى اين نقاط از راه مذاكره غير معقول به نظر مى رسيد و راهى جز ادامه جنگ وجود نداشت.

ج- در حالى كه نيروهاى خودى روى دور پيروزى قرار داشتند، توقف در جنگ و چانه زنى در پشت ميز مذاكره براى آزادى نقاط مرزى آزاد شده، صحيح نبود.

د- شهرهاى آزاده شده همچون خرمشهر به علت حضور دشمن در شلمچه همچنان مورد تهديد بود.

هـ- توانايى كمّى ارتش عراق اگر چه در طول جنگ آسيب ديده بود، ولى نه تنها كاملا ترميم شده و بلكه افزايش هم يافته بود.

وـ- تنها چيزى كه ارتش عراق از دست داده بود، روحيه بود كه با توجه به روحيه فرمان دهى آن (شخص صدام) اين مسئله نيز پس از مدتى قابل ترميم بود.

ز- در حالى كه نيروهاى جمهورى اسلامى در دور پيروزى بودند آيا توقف در اوج قدرت و دادن فرصت مجدد به عراق، نمى توانست مورد شماتت قرار گيرد؟ اگر آن روز جنگ متوقف مى شد و تجربه اى چون مذاكرات سوريه و اسرائيل بر سر ارتفاعات جولان، فرا روى ما قرار مى گرفت و ما ناچار مى شديم بر سر ارتفاعات، پشت ميز مذاكره با عراق چانه زنى كنيم، آيا امروز جامعه، مسئولين وقت را شماتت نمى كرد؟ با اين استدلال كه «شما توان كافى براى رفع كامل تجاوز و باز پس گيرى حقوق خود را داشتيد، چرا در بهترين موقعيت نظامى، از تعقيب دشمن دست كشيديد؟»

ج- عراق در نظر داشت با برگزارى اجلاس سران جنبش غير متعهد در بغداد و كسب رياست دروه اى اين جنبش براى تحقق خواسته هاى خود، به ايران فشار بياورد ولى ايران با حمله به داخل خاك عراق در عمليات رمضان، اين امتياز مهم و حياتى را از عراق گرفت.